Bạn bước vào cuộc họp và thấy mọi người đã ngồi chờ. Có thể bạn đang vội giải thích vì sao mình trễ. Cũng có thể bạn muốn đi ngay vào công việc, để chuyện vừa rồi trôi qua càng nhanh càng tốt. Giữa khoảnh khắc ấy, một lời xin lỗi đủ rõ có thể là việc đầu tiên bạn cần làm.
Chương 16, “Căn bệnh ngôi sao”, trong Giàu Từ Bên Trong của Saga Tạ Minh Tuấn bắt đầu từ việc tác giả nhìn lại chính mình. Ông kể một lần cố tình đến trễ khoảng bốn mươi phút trong buổi gặp những người cùng làm việc, rồi bước vào mà không nói lời xin lỗi. Những người có mặt không trách ông. Khi nhìn lại, tác giả nhận ra sự phiền lòng mà mình đã gây ra, dù lúc ấy không ai nói thẳng.
Câu chuyện mời người dẫn dắt tự nhìn vào những hành vi nhỏ hằng ngày: mình có đang mặc nhiên để người khác chờ, hoặc xem sự im lặng của họ là dấu hiệu mọi việc đều ổn? Có những điều chỉ rõ hơn khi mình chịu dừng lại, nhìn vào việc đã xảy ra và nghe người bị ảnh hưởng nói thêm.
Nhìn việc mình đã làm trước khi kể lý do
Bạn có thể bắt đầu bằng một câu rất cụ thể: mình đã đến trễ cuộc hẹn nào, và người khác đã phải chờ ra sao. Việc ghi lại điều quan sát được giúp lời xin lỗi có một chỗ để tựa vào. Nếu chưa biết việc đến trễ đã ảnh hưởng đến phần việc tiếp theo thế nào, hãy để một khoảng trống để hỏi thêm.
Chẳng hạn, trong một tình huống biên tập giả định, người chủ trì có thể nói: “Tôi đã đến trễ mười phút và để mọi người chờ. Tôi xin lỗi vì việc đó.” Đây là ví dụ để bạn tự thay bằng một việc thật của mình; câu này không phải lời tác giả trong sách.
Lý do đến trễ vẫn có thể được nói đến, khi nó giúp người cùng làm hiểu tình hình. Nhưng trước hết, hãy để họ nghe được rằng bạn nhận ra phần trách nhiệm của mình. Bạn cũng cần biết tác động thực tế, thay vì tự điền cảm xúc hoặc suy nghĩ cho người khác.
Một việc sửa đủ nhỏ để làm được
Ở phần ứng dụng cho doanh nhân, trang 177, tác giả viết: “Thấy sai thì sửa liền, không cần hoàn hảo ngay.” Gợi ý ấy có thể được đưa về một thay đổi vừa sức trong cách bạn giữ lời hẹn.
Bạn có thể chuẩn bị tài liệu từ trước, chừa thời gian di chuyển, hoặc báo sớm khi đã biết mình khó đến đúng giờ. Hãy chọn việc nằm trong khả năng thực hiện và nói rõ mình sẽ làm vào lúc nào. Nếu cần đổi giờ họp, người còn lại cũng cần có cơ hội cho biết giờ mới có phù hợp với họ hay không.
Ví dụ biên tập giả định: “Lần tới, khi biết mình có thể trễ, tôi sẽ báo ngay và cùng mọi người thống nhất cách tiếp tục.” Bạn có thể sửa câu ấy cho đúng với điều mình thật sự làm được. Một lời hứa vừa sức sẽ dễ được theo đến cùng hơn khi đã có một thời điểm để nhìn lại.
Nghe thêm phần mình chưa biết
Sau lời xin lỗi, có thể bạn muốn cuộc trò chuyện khép lại ngay. Nhưng người cùng làm có thể còn cần nói về một phần việc bị lỡ, một người đã phải chờ, hoặc một cách phối hợp chưa thuận. Bạn có thể hỏi họ cần điều gì để công việc tiếp tục, rồi nghe câu trả lời đến hết.
Đó cũng là lúc bạn nhận ra việc sửa có cần thay đổi không. Có khi điều hữu ích nhất là gửi lại một thông tin còn thiếu. Có khi là cùng chọn một giờ hẹn phù hợp hơn. Mỗi tình huống cần được hiểu từ những điều thật sự đã xảy ra.
Bạn có thể dùng phiếu thực hành kèm bài này để ghi một hành vi, tác động đã biết, điều còn cần hỏi và một việc sửa sẽ thử ở lần hẹn tiếp theo. Sau lần ấy, quay lại xem điều gì đã làm được và phần nào còn cần điều chỉnh.
Nguồn: Giàu Từ Bên Trong, chương 16, trang 170–177; câu trích đối chiếu bản in trang 177. Các ví dụ, câu hỏi và phiếu kèm theo là phần thực hành biên tập từ sách, không phải nguyên văn tác giả.
Nếu nhìn lại một lời hẹn gần đây, bạn muốn sửa một điều nhỏ nào ở lần tiếp theo?
Mở phiếu thực hành một lời xin lỗi, một việc sửa
Tìm hiểu sách Giàu Từ Bên Trong · Đọc thử sách trên Treasury
