Sách nên đọc trước tuổi 30: 5 cuốn của Tạ Minh Tuấn

Năm cuốn của Tạ Minh Tuấn hợp với người dưới 30 tuổi, mô tả đúng thể loại từng cuốn: tự truyện, truyện kinh doanh, hai tuyển tập bài ngắn và sách nhập môn thiền, kèm gợi ý nên đọc cuốn nào trước.

Table of Contents

Nếu chọn trong sách của Tạ Minh Tuấn, người dưới 30 tuổi có thể bắt đầu với năm cuốn: Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký, Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, Bạn Muốn Được Nhớ Đến Vì Điều Gì và Ai Cũng Thiền Được. Mỗi cuốn hợp với một câu hỏi riêng của tuổi hai mươi.

Đó là những câu hỏi về chọn hướng đi, thử khởi nghiệp, học từ va vấp, hiểu thành công và hạnh phúc, giữ tâm vững giữa nhiều lựa chọn. Đây là danh sách của ban biên tập Inti Books, chỉ gồm sách của một tác giả, không phải danh sách sách hay nói chung. Cách chọn dựa trên nội dung thật của từng cuốn: thể loại, người kể, và những chương nói trực tiếp với người trẻ.

Vì sao lại là «trước tuổi 30»?

Hai trong năm cuốn có cụm «trước tuổi 30» ngay trong tên: tự truyện «Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối – Thành công trước tuổi 30» và truyện «Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký – Start-up trước tuổi 30». Ở chương cuối tự truyện, tác giả nói cuốn sách thuộc bộ «Under 30» (Trước tuổi 30) của ông, và kể nó là món quà ông tự tặng mình ở sinh nhật thứ 29, khi sắp bước qua tuổi 30; trang liên hệ cuối sách liệt kê hai cuốn cạnh nhau. Lời đề tặng của sách gửi tới những người trẻ và tất cả những ai có trái tim vẫn còn trẻ.

Nhưng «thành công trước tuổi 30» trong sách không phải lời thúc chạy đua. Tác giả định nghĩa: «Thành công là làm điều mình yêu thích vì người mình yêu quý và nhận được sự sẻ chia cũng như cảm thông từ họ.» Ở chương 11, ông còn viết:

«Là nhà vô địch hay làm người bình thường, cái nào cũng tốt, vui vẻ – khỏe mạnh – hạnh phúc, là tốt rồi!» – Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 11

5 cuốn sách hay nên đọc trước tuổi 30

1. Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối – tự truyện «Thành công trước tuổi 30»

Darkness Always Comes Before Dawn là tự truyện gồm 25 chương, viết và xuất bản lần đầu năm 2017, khi tác giả chưa bước sang tuổi 30; bản đang lưu hành là bản tái bản năm 2023 của Nhà xuất bản Thế Giới – Alpha Books, 368 trang. Người dưới 30 sẽ gặp ở đây những câu hỏi rất gần mình: chọn ngành bằng khung Vùng tỏa sáng (chương 5), khởi nghiệp khi còn là sinh viên (chương 6 và 7), tự viết tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân ở tuổi 19–20 (chương 12). Tác giả kể cả những lần sai, và dặn rõ việc ông dừng học đại học giữa chừng là quyết định cá nhân, không phải bài học điển hình cho người trẻ. Hợp với sinh viên và người mới đi làm đang tìm hướng đi.

2. Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký – truyện «Start-up trước tuổi 30»

Adventures in Entrepreneurship là một truyện kinh doanh, không phải hồi ký: người kể là nhân vật Thành Toàn. Anh cùng bạn thân Thành Nhân, hai sinh viên Đại học Bách khoa, mở trung tâm luyện thi Gia Sư Riêng rồi đi gọi vốn không thành. Từ đó hai nhân vật nhận sáu bài học từ sáu người thầy, ghép thành La Bàn Khởi Nghiệp gồm thị trường, lợi thế, đam mê, xã hội, pháp lý và nhân rộng. Sách gồm tám chương và phần «Thay lời kết», do Nhà xuất bản Thế Giới – Alpha Books ấn hành năm 2023, 232 trang. Hợp với người trẻ đang ấp ủ một ý tưởng kinh doanh và thích học qua câu chuyện.

3. Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT – tuyển tập bài ngắn

Smart Entrepreneurship, TMT Style là tuyển tập hơn 40 bài ngắn về khởi nghiệp, các mốc thời gian trong sách chủ yếu thuộc khoảng 2014–2017; mỗi bài bàn một việc và đọc riêng được. Với người trẻ, nên mở trước bài «Khởi nghiệp – những điều không cần đến tài năng» (đúng giờ, kiên trì, nỗ lực, vị tha), bài «Năng lực khởi nghiệp có thể được đào tạo?» và bài «5 loại thất bại». Trong một bài phỏng vấn đăng lại ở sách, khi được hỏi sinh viên ra trường nên đi làm hay khởi nghiệp, tác giả trả lời rằng làm gì không quan trọng bằng làm điều mình có đam mê, có thế mạnh, hợp nhu cầu xã hội, đúng pháp luật và đạo đức. Sách không phải giáo trình, và nhiều ví dụ thuộc thời điểm viết.

4. Bạn Muốn Được Nhớ Đến Vì Điều Gì – tuyển tập về thành công và hạnh phúc

What Do You Want to Be Remembered For? là tuyển tập hơn 50 bài viết ngắn, chia hai nửa. Nửa đầu, «Thành công là một sự lựa chọn», mở bằng câu hỏi «Bạn đang làm gì với đời mình?» và bàn về lựa chọn, trì hoãn, cơn giận, thói quen; nửa sau, «Hạnh phúc bắt đầu từ Một», nói về hạnh phúc tự thân, gia đình và lòng biết ơn. Khái niệm trung tâm là Thành Toàn: thành công, hạnh phúc và bình an từ nội tâm cộng lại. Hợp với người trẻ đã bắt đầu có thành tựu nhưng vẫn thấy thiếu, hoặc hay trì hoãn và muốn hiểu vì sao.

5. Ai Cũng Thiền Được – sách nhập môn thiền

Anyone Can Meditate là sách nhập môn thiền không theo tông phái, bốn phần, khoảng 129 chương ngắn, có chỉ dẫn về tư thế, thời lượng, cách xả thiền và bốn kiểu thiền chính. Một chương ở phần gỡ ngộ nhận, «Trẻ quá sao thiền được? Già rồi thiền làm gì?», nói thẳng với người trẻ: còn nhiều thời gian và nhiều lựa chọn phía trước nên ta dễ lơ là, mất tập trung. Sách gợi ý người mới có thể bắt đầu với 5 phút mỗi ngày, và đưa một công thức tham khảo: số phút thiền mỗi ngày bằng số tuổi. Thiền là thực hành bổ trợ, không thay cho thăm khám hay tư vấn chuyên môn; nếu khi tập thấy khó chịu kéo dài, hãy dừng lại và tìm người hướng dẫn phù hợp.

Nên đọc cuốn nào trước?

  • Đang chọn ngành, chọn nghề: bắt đầu từ Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, nhất là chương 5 về Vùng tỏa sáng.
  • Đang có một ý tưởng kinh doanh: đọc Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký để có khung sáu chìa khoá, rồi mở từng bài cần thiết trong Khởi Nghiệp Thông Minh.
  • Vừa vấp một lần: chương 7 của tự truyện và bài «5 loại thất bại».
  • Có việc, có thu nhập mà vẫn thấy trống: Bạn Muốn Được Nhớ Đến Vì Điều Gì.
  • Đầu óc lúc nào cũng rối: Ai Cũng Thiền Được; theo tác giả, người mới chỉ cần đọc tới hết Phần 3 «Chỉ dẫn thiền».

Nếu còn phân vân giữa hai cuốn về khởi nghiệp, bài Khởi Nghiệp Thông Minh hay Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký? trên Inti Books so sánh kỹ hơn.

Thử trong 10 phút: ba câu hỏi trước tuổi 30

Ở chương 9 tự truyện, trong một đêm ngồi một mình suy ngẫm, tác giả tự trả lời ba câu hỏi về quá khứ, hiện tại và tương lai của hành trình mình. Bạn có thể mượn ba câu ấy:

  1. Hành trình của mình bắt đầu từ đâu?
  2. Mình đang ở đâu so với điều mình từng đặt ra?
  3. Cuối hành trình này, mình muốn đi về đâu?

Viết mỗi câu trả lời trong ba dòng. Rồi chọn trong năm cuốn trên cuốn nói đúng câu bạn thấy khó trả lời nhất.

Hỏi – đáp

Sách nào của Tạ Minh Tuấn nên đọc đầu tiên khi dưới 30 tuổi?

Nếu chỉ chọn một cuốn, ban biên tập gợi ý tự truyện Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, vì phụ đề của sách là «Thành công trước tuổi 30» và sách kể chặng đường gần 30 năm đầu đời của tác giả, từ chọn ngành, khởi nghiệp khi còn là sinh viên tới những lần vấp ngã. Sau đó, tùy câu hỏi đang có, bạn chuyển sang truyện kinh doanh, tuyển tập bài ngắn hay sách thiền.

Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký có phải chuyện thật của tác giả không?

Không. Đây là truyện kinh doanh, người kể là nhân vật Thành Toàn; trung tâm Gia Sư Riêng, ứng dụng Koso và các lần gọi vốn trong truyện thuộc về nhân vật. Chuyện đời thật của Tạ Minh Tuấn nằm trong tự truyện Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối. Hai cuốn đều mang cụm «trước tuổi 30» trong tên, nên có thể đọc nối nhau.

«Thành công trước tuổi 30» có phải áp lực phải thành công sớm không?

Theo chính tự truyện thì không. Tác giả định nghĩa thành công là làm điều mình yêu thích vì người mình yêu quý, và viết rằng làm nhà vô địch hay làm người bình thường đều tốt, miễn vui vẻ, khoẻ mạnh, hạnh phúc. Ở chương 23, ông đặt mục tiêu cuộc đời lên trước mục tiêu kinh doanh, và trong thư gửi con gái dặn không để kỳ vọng của cha thành áp lực.

Người trẻ chưa từng thiền nên bắt đầu thế nào?

Books Anyone Can Meditate gợi ý người mới bắt đầu từ 5 phút mỗi ngày rồi tăng dần, và đưa công thức tham khảo: số phút thiền mỗi ngày bằng số tuổi, có thể điều chỉnh. Theo tác giả, người mới chỉ cần đọc tới hết Phần 3 «Chỉ dẫn thiền», nơi có tư thế, thời điểm, cách xả thiền và bốn kiểu thiền chính. Thiền không thay cho tư vấn y tế hay tâm lý.

Tóm tắt cả cuốn: Tóm tắt sách Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối: nội dung, bài học

Đọc thêm từ sách