Trưởng thành tâm linh là gì? 6 dấu hiệu đo bằng phẩm chất

Theo The Path – Con Đường Khai Tâm, sự trưởng thành tâm linh quan trọng hơn thần thông. Bài viết tóm cách hai cuốn sách của Tạ Minh Tuấn mô tả nó, kèm sáu dấu hiệu để tự soi mình.

Table of Contents

Trưởng thành tâm linh là sự phát triển phẩm chất bên trong, chứ không phải có thêm năng lực lạ hay trải nghiệm đặc biệt khi thiền. Books The Path – The Path of Awakening của Tạ Minh Tuấn tóm lại rằng thần thông không quan trọng bằng sự trưởng thành tâm linh.

Cụm từ trưởng thành tâm linh cũng được dùng trong nhiều truyền thống, chẳng hạn trong đời sống đức tin Kitô giáo. Bài viết này chỉ trình bày cách hiểu trong sách của Tạ Minh Tuấn, chủ yếu từ phần kết của The Path và chương «Đâu là dấu hiệu của một linh hồn thực sự trưởng thành?» trong Bạn Luôn Có Cơ Hội Thứ 2, kèm sáu dấu hiệu để bạn tự soi mình.

Mắt Phật và vòng tròn ở giữa: cách The Path giải thích

The Path là du ký tâm linh của tác giả qua Ấn Độ và Nepal. Ở phần kết «Liệu có thể trở về từ ‘Wooden city’?», viết tại Kathmandu, tác giả dừng lại trước biểu tượng Mắt Phật trên các bảo tháp như Boudhanath và Swayambhunath. Theo sách, đôi mắt ấy là mắt của Người Quan Sát. Phía trên, chính giữa hai mắt, ở vị trí luân xa 6, thường có một vòng tròn tượng trưng cho con mắt thứ ba, tức sự thức tỉnh tâm linh, gồm cả sự trưởng thành tâm linh lẫn thần thông.

Theo cách đọc của tác giả, hai điều này không phải lúc nào cũng đi cùng nhau:

  • Một người có thể có đôi chút thần thông mà chưa trưởng thành về tâm linh, và khi ấy dễ dùng thần thông để vun bồi bản ngã.
  • Một người có thể trưởng thành mà không cần kích hoạt thần thông, vì thấy điều đó không thật sự cần thiết.
  • Một người có thể có cả hai. Thiếu sự trưởng thành thì thần thông giống một gánh nặng hơn là món quà; đủ trưởng thành thì nó mới có thể thành món quà giúp ích cho người khác.

Sách lưu ý vòng tròn ấy thường được vẽ tròn đầy chứ không vẽ hình con mắt, như để nói về sự thành toàn các phẩm chất, cũng chính là sự trưởng thành tâm linh. Đây là cách đọc biểu tượng của tác giả, không phải một giải thích chính thức của truyền thống nào.

“Sự trưởng thành tâm linh thì quan trọng hơn thần thông.”

— The Path – Con Đường Khai Tâm, phần kết «Liệu có thể trở về từ ‘Wooden city’?»

Phẩm chất là thước đo

Chương «Đâu là dấu hiệu của một linh hồn thực sự trưởng thành?» trong You Always Have a Second Chance bắt đầu từ một khao khát quen thuộc: nhiều người bước vào con đường tâm linh vì muốn có thần thông, muốn khai mở con mắt thứ ba. Sách không cho rằng khao khát ban đầu ấy sai; nó như hạt giống đầu tiên đánh thức người ta. Nhưng dừng lại ở đó thì chỉ bị hút vào những điều lấp lánh bên ngoài.

Theo sách, trong nhiều truyền thống từ Đông sang Tây, thần thông hay chứng đắc chưa bao giờ là thước đo thật của sự tiến hóa, và đôi khi còn làm cái tôi ngạo mạn nảy sinh. Những gì một người đạt được chưa chắc cho thấy họ đã chuyển hóa được gì. Sự trưởng thành thật nằm ở phẩm chất: “Không nằm ở bạn ‘thấy được gì’, mà ở bạn ‘trở thành ai’.” Sách viết tiếp rằng điều đáng kể không phải là độ cao của trạng thái thiền, mà là chiều sâu của cách sống khi trở lại đời thường.

Hướng Dẫn Sử Dụng Tâm Mình, ở Tuần 3 «Sự thật bạn là ai?», nói cùng ý: năng lực đặc biệt mà thiếu sự trưởng thành thì chẳng có giá trị gì, và trưởng thành được đo bằng việc phẩm chất có lớn lên hay không. Theo sách, lấy phẩm chất, đức tính làm gốc thì người tu khó đi lạc.

6 dấu hiệu của sự trưởng thành tâm linh

Gom từ các chương kể trên, có thể nhận ra sự trưởng thành tâm linh qua những điều rất đời thường:

  1. Phẩm chất lớn lên trong đời sống hằng ngày. Hướng Dẫn Sử Dụng Tâm Mình kể ra những phẩm chất như dũng cảm, biết ơn, yêu thương, thanh thản, bất bạo động, lối sống dịu dàng, không phán xét. Câu hỏi không phải là bạn thiền được bao lâu, mà là bạn đã trở thành người thế nào.
  2. Không chạy theo thần thông hay trải nghiệm lạ. Nếu có trải nghiệm đặc biệt, người trưởng thành không dùng nó để thấy mình hơn người, đúng như cách The Path phân biệt ở trên.
  3. Ít bị dao động bởi khen, chê, được, mất. Bạn Luôn Có Cơ Hội Thứ 2 mô tả người có phẩm chất đủ đầy là người ở giữa đời mà không bị cuốn theo thế tục, vẫn giữ được ánh sáng bên trong giữa ồn ào.
  4. Có trách nhiệm mà không dính mắc. Chương 12 «Tâm linh vẫn tiếp tục tiến hóa» của The Path phân biệt buông bỏ với vứt bỏ trách nhiệm: trước khi đòi buông, hãy tự hỏi mình đã học xong bài học chưa. Tác giả viết gọn: “Tâm linh, chính là trách nhiệm.”
  5. Hòa hợp với người khác thay vì tách mình ra. Chương 4 «Biểu tượng của sự hợp nhất» cho rằng sống như một ẩn sĩ chưa phải bước cuối của sự tiến hóa: người tu học cách bình an một mình, để rồi học cách hòa hợp thật sự khi sống cùng nhiều người.
  6. Tôn trọng hành trình của người khác. Hướng Dẫn Sử Dụng Tâm Mình nhắc rằng mỗi người đi theo nhịp tiến hóa của riêng mình, nên cần tôn trọng nhau thay vì so ai cao ai thấp.

Nếu bạn mới ở những bước đầu, khi mọi thứ cũ bỗng không còn đủ, bài Dấu hiệu thức tỉnh tâm linh trên Inti Books nói về giai đoạn ấy; bài này nói về chặng dài hơn phía sau.

Thử trong 5 phút: một bản kiểm phẩm chất

  1. Chọn một chuyện trong tuần: một lời chê, một lần được khen, hay một mất mát nhỏ.
  2. Tự hỏi: lúc đó mình phản ứng thế nào, bị cuốn theo hay bình thản hơn trước đây?
  3. Chọn một phẩm chất bạn muốn nuôi trong tuần tới, chẳng hạn kiên nhẫn, biết ơn hay trung thực.
  4. Viết ra một việc cụ thể thể hiện phẩm chất ấy trong một vai trò bạn đang giữ: làm con, làm cha mẹ, làm đồng nghiệp.
  5. Cuối tuần đọc lại, ghi thêm một dòng về điều đã thay đổi, dù rất nhỏ.

Cách tập này đi theo lời gợi ý ở chương 4 của The Path: muốn tìm chân lý, hãy soi vào những phẩm chất mà công việc hay vai trò bạn đang đảm nhận đòi hỏi, ngay trong đời sống hằng ngày.

Các khái niệm như thần thông, con mắt thứ ba hay luân xa được trình bày ở đây như góc nhìn tâm linh của tác giả, không phải kết luận khoa học; nội dung mang tính chia sẻ – thực hành, không thay cho tư vấn chuyên môn.

Hỏi – đáp

Trưởng thành tâm linh là gì?

Trong sách của Tạ Minh Tuấn, trưởng thành tâm linh là sự phát triển phẩm chất và đức tính, không phải việc có thêm năng lực lạ. The Path – Con Đường Khai Tâm đọc vòng tròn giữa hai Mắt Phật là sự thành toàn các phẩm chất, và đặt sự trưởng thành tâm linh lên trên thần thông. Bạn Luôn Có Cơ Hội Thứ 2 gọi phẩm chất là thước đo của linh hồn.

Dấu hiệu của sự trưởng thành tâm linh là gì?

Theo các sách, đó là phẩm chất lớn lên trong đời thường; không chạy theo thần thông hay trải nghiệm lạ; ít bị dao động bởi khen chê, được mất; có trách nhiệm mà không dính mắc; hòa hợp với người khác thay vì tách mình ra; và tôn trọng hành trình của người khác. Đây là gợi ý để tự soi, không phải thang điểm để xếp hạng ai.

Có thần thông có phải là trưởng thành tâm linh không?

Không nhất thiết. Phần kết của The Path viết rằng thần thông và trưởng thành tâm linh không phải lúc nào cũng đi cùng nhau: có người có chút thần thông mà vẫn dùng nó để vun bồi bản ngã, có người trưởng thành mà không cần thần thông. Hướng Dẫn Sử Dụng Tâm Mình cũng cho rằng năng lực đặc biệt không có giá trị gì nếu thiếu sự trưởng thành về phẩm chất.

Trưởng thành tâm linh có phải là buông bỏ hết để đi tu?

The Path không khuyên như vậy. Chương 12 phân biệt buông bỏ với vứt bỏ trách nhiệm và cho rằng chỉ buông được điều mình đã học xong; chương 4 xem đời sống ẩn sĩ chưa phải bước cuối của sự tiến hóa. Đây là quan điểm của tác giả, không phải lời khuyên cho quyết định của riêng ai; mỗi người tự cân nhắc hoàn cảnh của mình.

Bài liên quan: Cái tôi tâm linh là gì? 6 dấu hiệu dễ nhầm là tiến bộ · 7 cấp độ tiến hóa của linh hồn theo Hành Trình Thức Tỉnh

Tóm tắt cả cuốn: Tóm tắt sách The Path – Con Đường Khai Tâm: nội dung và bài học

Đọc thêm từ sách