Dưới đây là 15 câu nói hay về khởi nghiệp, trích nguyên văn từ bốn cuốn sách của Tạ Minh Tuấn: tự truyện Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, tuyển tập bài ngắn Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, truyện kinh doanh Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký và sách Khởi Chánh Nghiệp. Các câu được chia theo năm chủ đề: tinh thần khởi nghiệp, thị trường, thất bại, đội ngũ, giá trị và trách nhiệm.
Mỗi câu ghi rõ sách và chương (hoặc tên bài), kèm vài dòng ngữ cảnh của ban biên tập Inti Books. Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký là truyện có nhân vật, nên bài ghi rõ câu là lời của ai; với Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, bài chỉ trích phần tác giả tự viết, không trích các bài báo đăng lại trong sách.
1. Câu nói hay về tinh thần khởi nghiệp
«Nếu chỉ mua đi bán lại, ăn lời khúc giữa thì đó chưa phải “tinh thần doanh nhân”, mà thiên về “tinh thần con buôn”.»
Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 6
Trong chương «Hãy khởi nghiệp một cách “hồn nhiên”», tác giả cho rằng doanh nhân cũng là một nghề, chữ «nhân» nghĩa là «người». Con buôn thấy gì đang có lời thì làm theo; doanh nhân phải xây hệ thống kinh doanh và sáng tạo ra giá trị mới.
«Những người rất thành công không chỉ có đam mê, họ còn có cả thói quen tốt, thậm chí thói quen đi trước – đam mê theo sau.»
Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký, chương 4 – lời vị giám đốc nhân sự
Người thầy thứ ba trong truyện hỏi hai nhân vật Thành Toàn và Thành Nhân: có ai đam mê đánh răng không, mà sao sáng nào cũng làm? Từ đó người thầy giảng rằng thói quen giữ cho ta làm đều đặn cả những việc không đam mê.
«Đừng để khởi nghiệp là một phong trào, hãy biến nó thành một văn hóa – Văn hóa Khởi nghiệp!»
Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 19
Câu khép chương «Việt Nam khởi nghiệp». Theo tác giả, muốn khởi nghiệp thành văn hóa thì cần những người khởi nghiệp có trách nhiệm: nghỉ việc cũ đàng hoàng, không chạy theo trào lưu, không làm liều rồi mang nợ, ảnh hưởng cả gia đình.
Đoạn phân biệt tinh thần doanh nhân với tinh thần con buôn có thể đọc trọn trong trang trích đoạn Vừa học vừa làm, nguyên tắc 80/20 và tinh thần doanh nhân trên Inti Treasury.
2. Ý tưởng, thị trường và khách hàng
«Làm nhanh chưa chắc đúng, nhưng làm đúng thì chắc chắn nhanh.»
Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký, chương 2 – Thành Toàn kể lại bài học của «Ông già Noel»
Người thầy đầu tiên lập cho hai nhân vật bảng «Market/Founder Fit», để người sáng lập chọn loại thị trường hợp với tính cách, khả năng sáng tạo, mức chịu rủi ro và khả năng huy động tiền của mình.
«Có tầm nhìn nhưng đừng đánh rơi mất Hiện thực.»
Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, bài «Viễn cảnh vs hiện thực»
Câu khép bài. Tác giả phân biệt tầm nhìn, cái đích muốn tới, với hiện thực là những việc phải làm trên đường; theo ông, có những tầm nhìn chỉ thành hình sau nhiều năm trải nghiệm và hành động.
«Vì mục tiêu của một doanh nghiệp khởi sự, là liên tục “học hỏi” để tìm ra mô hình kinh doanh giúp bạn tồn tại và phát triển được.»
Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, bài «Giải quyết phàn nàn của khách hàng»
Tác giả xem lời phàn nàn của khách là một món quà. Theo ông, tiếp nhận từng lời phàn nàn thôi chưa đủ; start-up cần một quy trình để biến nó thành giá trị cho doanh nghiệp.
Hai phần liên quan có trang trích đoạn trên Inti Treasury: «Tường cao, hào sâu» và lợi thế cạnh tranh và Viễn cảnh vs Hiện thực: tầm nhìn doanh nghiệp cần gắn với hành động.
3. Thất bại và bài học
«Khởi nghiệp thất bại khác với thất bại trong khởi nghiệp.»
Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 7
Câu mở đầu đoạn đóng khung cuối chương «Không có thất bại, chỉ có những “dấu hiệu”». Theo tác giả, thất bại trong khởi nghiệp chỉ là một trạng thái tạm thời trên đường đi, miễn là người ta chưa dừng hẳn.
«Nguyên nhân thất bại thì có hàng nghìn nguyên nhân. Nhưng nguyên nhân của mọi nguyên nhân, nguyên nhân gốc rễ nhất, là chính bạn.»
Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 7
Tác giả kể công ty đầu tiên của mình tăng trưởng vượt quá khả năng lãnh đạo của ông; ông bị giáng chức, rồi xem đó là dấu hiệu để lùi lại rèn thêm. Theo ông, tốc độ lớn lên của doanh nhân quyết định tốc độ lớn lên của doanh nghiệp.
«Mục tiêu không có hành động – kết quả bằng không.»
Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, bài «Mục tiêu»
Câu đến ngay sau câu đố ba con ếch trên một chiếc lá: một con quyết định nhảy xuống sông, hỏi còn lại mấy con? Đáp án là vẫn ba, vì «quyết định nhảy» với «nhảy» là hai việc khác nhau.
4. Đội ngũ và những người cùng đi
«Nếu bạn muốn Co-founder nghĩ đến bạn và công ty, bạn phải nghĩ đến họ.»
Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, bài «Khởi nghiệp – những điều không cần đến tài năng»
Câu nằm trong mục «Vị tha», một trong những điều khởi nghiệp không cần đến tài năng. Tác giả xem vị tha là thứ thắt chặt sợi dây thân ái giữa những người đồng sáng lập, giữa sếp với nhân viên, giữa công ty với khách hàng.
«Đến vì điều gì, đi vì điều đó.»
Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT, bài «Điều nhân viên nói có phải luôn là điều họ thật sự cần?»
Tác giả cảnh báo: trả cộng sự một mức lương tượng trưng có thể vô tình kéo sự cống hiến xuống ngang số tiền ấy, và người đến vì tiền sẽ đi khi nơi khác trả cao hơn. Ông gợi ý những cách ghi nhận khác, như một món quà.
«Toàn bộ đội ngũ cùng nhau phụng sự ngọn cờ chính nghĩa, chứ không phụng sự cho lãnh đạo.»
Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký, chương 5 – lời anh doanh nhân xã hội
Người thầy thứ tư kể chuyện «Cóc kiện trời» và Lưu Bị trong «Tam Quốc Diễn Nghĩa» để giải thích «ngọn cờ chính nghĩa»: một lý do chính đáng, đủ mạnh để quy tụ người giỏi, khách hàng, đối tác và nhà đầu tư.
Mục «Vị tha» nằm trong trang trích đoạn Nỗ lực và vị tha: những điều khởi nghiệp không cần đến tài năng trên Inti Treasury.
5. Giá trị và trách nhiệm của người khởi nghiệp
«Doanh nhân thì phải làm ra tiền, nhưng nếu chỉ làm ra mỗi tiền thì đừng gọi mình là doanh nhân.»
Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 8
Câu nằm ở phần bàn về «Big Why», lý do lớn để bắt đầu. Theo tác giả, khởi nghiệp chỉ vì tính toán lời lỗ thì động lực rất yếu; lý do không cần quá vĩ đại, nhưng nên vượt ra khỏi bản thân mình.
«Doanh nhân có thể hiểu là người kiếm tiền bằng cách giải quyết nỗi đau của người khác.»
Khởi Chánh Nghiệp, chương 10 «Mười Ba-la-mật»
Ở mục Tâm từ Ba-la-mật, tác giả cho rằng một kế hoạch kinh doanh nên đặt «động lực lõi» ở việc thay đổi cuộc sống của nhiều người, giải quyết nỗi đau của nhiều khách hàng, thay vì chỉ ở lợi nhuận.
«Vậy nên, thành nhân quan trọng không kém thành công, thậm chí là để thành công thì phải thành nhân trước đã.»
Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký, «Thay lời kết» – lời Thành Toàn
Trong buổi giao lưu ở trường cũ, một bạn trẻ trong hội trường hỏi ý nghĩa hai cái tên Thành Nhân và Thành Toàn. Thành Toàn giải nghĩa chữ «thành nhân»; Thành Nhân nói tiếp rằng thành toàn gồm cả thành công lẫn thành nhân.
Các câu trên là kinh nghiệm và góc nhìn để tham khảo, không phải lời hứa về kết quả kinh doanh hay đầu tư.
Đọc trọn và đặt sách
- Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối trên Inti Treasury · bài tóm tắt · trang sách Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối trên Inti Books.
- Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT trên Inti Treasury · bài tóm tắt.
- Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký trên Inti Treasury · bài tóm tắt · trang sách Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký trên Inti Books.
- Khởi Chánh Nghiệp trên Inti Treasury · bài tóm tắt · trang sách Khởi Chánh Nghiệp trên Inti Books.
- Bài liên quan: Khởi Nghiệp Thông Minh hay Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký?
Hỏi – đáp
Tinh thần khởi nghiệp là gì theo sách của Tạ Minh Tuấn?
Trong Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, tác giả phân biệt tinh thần doanh nhân, tức sáng tạo giá trị mới và xây hệ thống kinh doanh, với tinh thần con buôn chỉ chạy theo cái lợi trước mắt. Ông cũng mong khởi nghiệp trở thành một văn hóa chứ không dừng ở phong trào, và muốn vậy người khởi nghiệp phải có trách nhiệm.
Nên đọc cuốn nào trước nếu muốn học khởi nghiệp?
Tuỳ nhu cầu. Muốn một bộ sáu nhóm câu hỏi để soát ý tưởng, kể qua một câu chuyện, hãy bắt đầu với Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký. Muốn những bài ngắn đọc rời theo từng vấn đề, chọn Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT. Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối là chuyện đời thật của tác giả; Khởi Chánh Nghiệp đưa giáo lý nhà Phật vào việc kinh doanh và làm việc.
Đọc thử các cuốn sách khởi nghiệp của Tạ Minh Tuấn ở đâu?
Cả bốn cuốn đều có trang sách trên Inti Treasury, kèm các trang trích đoạn cho đọc trọn một phần sách, như những trang được dẫn trong bài này. Sách giấy Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, Khởi Nghiệp Phiêu Lưu Ký và Khởi Chánh Nghiệp được giới thiệu trên Inti Books.
Tóm tắt cả cuốn: Tóm tắt sách Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT: nội dung
