Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân là một bản viết ngắn: một câu nói rõ bạn muốn mang lại điều gì cho cuộc đời, kèm những việc bạn tự hứa sẽ làm trong từng vai trò. Trong tự truyện Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, tác giả Tạ Minh Tuấn chép lại bản ông viết năm 19–20 tuổi, khi khởi nghiệp lần đầu.
Nhiều người nói trơn tru mình muốn đạt gì trong năm năm tới, nhưng lúng túng khi được hỏi: mình sống để mang lại điều gì? Chương 12 «Sứ mệnh sáng tạo số mệnh» bắt đầu từ một chuyện rất đời: dọn dẹp máy tính dịp năm mới, tác giả tìm lại tệp văn bản mang tên «Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân».
Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân là gì
Với câu hỏi sứ mệnh là gì, sách trả lời: «Là lý do bạn tồn tại, bạn được sinh ra, bạn đến trái đất này để làm việc ấy.» Từ đó, có thể hiểu tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân là viết sứ mệnh ấy ra thành chữ, kèm những việc cụ thể mình sẽ làm để sống đúng với nó.
Tuyên ngôn khác một bản mục tiêu. Mục tiêu trả lời câu hỏi muốn đạt được gì và vào lúc nào; tuyên ngôn trả lời câu hỏi sống để làm gì và cho ai. Tác giả có cả hai: ở chương 5, ông kể mình từng viết một bản mục tiêu cá nhân riêng, bên cạnh bản tuyên ngôn nói ở chương 12.
Sách có một hình ảnh dễ nhớ: chai nước cạn vẫn có thể thành hũ cắm bút hay bình tưới cây, tức lại có ích với một sứ mệnh mới; theo tác giả, ai sống với sứ mệnh của mình sẽ thấy hạnh phúc. Nếu bạn còn đang ở câu hỏi rộng hơn – mình muốn sống vì điều gì – bài Mục đích sống là gì? trên Inti Books là điểm bắt đầu phù hợp; tuyên ngôn là bước viết câu trả lời ấy ra giấy.
Ví dụ trong sách: bản tuyên ngôn viết ở tuổi 19–20
Đây là ví dụ có thật trong sách, được tác giả chép lại nguyên văn ở chương 12. Bản tuyên ngôn mở đầu bằng câu: «Sứ mệnh của tôi là mang lại những giá trị tốt đẹp cho con người.» Tiếp theo là danh sách những việc «tôi sẽ» làm để hoàn thành sứ mệnh ấy, có thể chia làm hai nhóm:
- Cách hành động: dành thời gian, tài năng và nguồn lực cho sứ mệnh; truyền cảm hứng cho cộng sự và người thân; làm «người nhạc trưởng tạo ra đồng hồ» – không chỉ báo giờ mà tạo ra chiếc đồng hồ; ảnh hưởng tốt tới người khác; tham gia việc thiện, tạo việc làm, chung tay giữ môi trường xanh sạch; làm «hạt nhân của sự thay đổi» trong tổ chức.
- Vai trò trong đời: người chồng, người cha, người con trai, người anh em trai, học giả (mỗi ngày chọn cho mình một người thầy và học thêm điều mới), người kể chuyện, người kết nối, và người sẻ chia – sẵn lòng chia sẻ bản tuyên ngôn cho ai cần tham khảo.
Tác giả kể ông từng in bản này ra, cất trong ví, xem lại mỗi ngày và mang theo khắp nơi; rồi ví bị mất, bản in thất lạc, ông cũng quên dần. Nhiều năm sau đọc lại tệp gốc, ông «giật mình» khi thấy con đường mình đi và những việc mình làm khớp với bản tuyên ngôn đến không ngờ. Đó là trải nghiệm riêng của tác giả, không phải lời hứa rằng cứ viết ra là sẽ thành.
Cách viết tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân: năm bước
Sách không trình bày thành quy trình đánh số. Năm bước dưới đây do ban biên tập rút từ cấu trúc bản tuyên ngôn ở chương 12 và ba câu hỏi tự vấn ở chương 9 «Sức mạnh của sự suy ngẫm».
- Nhìn lại hành trình bằng ba câu hỏi. Trong một đêm ngồi suy ngẫm bên hồ, tác giả tự hỏi: hành trình của mình bắt đầu từ đâu; sau năm năm đặt mục tiêu, mình đang ở đâu; và ở tận cùng hành trình, mình muốn đi về đâu. Viết vài dòng cho mỗi câu.
- Viết một câu sứ mệnh. Bắt đầu bằng «Sứ mệnh của tôi là…», nói về điều bạn muốn mang lại cho người khác – đủ rộng để theo bạn nhiều năm, đủ rõ để đọc lên là nhận ra mình.
- Liệt kê cách bạn sẽ hành động. Bạn sẵn lòng dành thời gian, tài năng, nguồn lực vào đâu; bạn muốn ảnh hưởng tới người xung quanh theo cách nào.
- Viết cho từng vai trò. Người con, anh chị em, bạn đời, cha mẹ, người học, người làm nghề… Bản của tác giả viết theo lối «tôi sẽ», như những lời tự hứa hướng về phía trước. Mỗi vai một hai câu là đủ.
- Để ở nơi dễ thấy và đọc lại. Tác giả mang bản in theo người và xem mỗi ngày. Khi một chặng đã xong, sách gợi ý thiết kế sứ mệnh mới thay vì dừng lại.
Ví dụ minh họa do ban biên tập đặt và bài thử 5 phút
Ví dụ dưới đây không có trong sách và không dựa trên câu chuyện của ai cụ thể; nó chỉ minh họa cấu trúc một câu sứ mệnh cộng với những việc sẽ làm theo từng vai:
Sứ mệnh của tôi là giúp những người quanh mình học được điều họ cần, trong một bầu không khí tử tế. Để sống đúng sứ mệnh này, tôi sẽ:
- Người con: mỗi tuần gọi về nhà một lần và lắng nghe nhiều hơn nói.
- Người đồng nghiệp: nói thật, góp ý trực tiếp, không nói sau lưng.
- Người hướng dẫn: mỗi quý kèm một bạn mới vào nghề.
- Người học: mỗi tháng đọc xong một cuốn sách và ghi lại một điều sẽ thử.
Thử trong 5 phút: viết thật nhanh câu «Sứ mệnh của tôi là…», không sửa. Chọn ba vai trò quan trọng nhất của bạn lúc này, mỗi vai viết một việc cụ thể sẽ làm trong tháng. Để bản nháp qua một đêm rồi đọc lại xem câu nào khiến bạn thấy đúng là mình.
Khi sứ mệnh đổi: sứ mệnh tiếp nối sứ mệnh
Chương 12 không dừng ở bản tuyên ngôn. Tác giả kể sau một chặng làm doanh nghiệp, ông tự hỏi đâu là lĩnh vực mình có thể làm giỏi nhất, rồi chọn chuyển trọng tâm sang giáo dục. Từ đó sách nêu ý «sứ mệnh tiếp nối sứ mệnh»: một sứ mệnh xong thì hoàn toàn có thể thiết kế một sứ mệnh mới. Tác giả gắn nó với hai chữ «đạt được» – đi tới nơi – và «buông được» – tự mình rời đi để mở việc khác.
Ở chương 3, sách còn ghi một sứ mệnh khác tác giả đặt ra khi trở về sau gần một tháng học tập ở Israel năm 28 tuổi: làm cho Việt Nam trở thành một nơi đáng sống hơn. Riêng về cuốn sách, lời đầu bản tái bản cho biết có vài ý không còn hoàn toàn tương hợp với tác giả hiện nay nhưng vẫn được giữ lại, vì chúng phản chiếu con người ông lúc viết. Vì vậy, một bản tuyên ngôn nên được xem như tấm bản đồ của một chặng đường, có thể vẽ lại khi bạn lớn lên.
«Nếu như bạn còn thở, điều đó có nghĩa là sứ mệnh cuộc đời của bạn chưa kết thúc.» – trích sách Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, chương 12
Bản tuyên ngôn là công cụ tự định hướng, không phải lời hứa về thành công hay tiền bạc; nó giúp bạn nhớ mình sống vì điều gì mỗi khi phải chọn.
Hỏi – đáp
Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân là gì?
Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân là bản viết ngắn gồm một câu nêu điều bạn muốn mang lại cho cuộc đời và những việc bạn tự hứa sẽ làm để sống đúng với điều đó, thường chia theo từng vai trò. Trong sách Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối, sứ mệnh được hiểu là lý do một người tồn tại, được sinh ra để làm việc ấy.
Cách viết tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân bắt đầu từ đâu?
Có thể bắt đầu bằng ba câu hỏi tác giả tự đặt ở chương 9: hành trình của mình bắt đầu từ đâu, mình đang ở đâu, và cuối cùng muốn đi về đâu. Sau đó viết một câu «Sứ mệnh của tôi là…», rồi thêm những việc sẽ làm theo từng vai trò trong đời. Cấu trúc này rút từ bản tuyên ngôn tác giả chép lại ở chương 12.
Có ví dụ về tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân trong sách không?
Có. Chương 12 chép lại bản tuyên ngôn tác giả viết năm 19–20 tuổi, mở đầu bằng câu sứ mệnh mang lại những giá trị tốt đẹp cho con người, tiếp theo là các mục như truyền cảm hứng, ảnh hưởng tốt tới người khác, làm việc thiện và những vai trò người chồng, người cha, người con, học giả, người kể chuyện, người kết nối, người sẻ chia.
Tuyên ngôn sứ mệnh cá nhân khác mục tiêu cá nhân thế nào?
Mục tiêu nói về điều muốn đạt được trong một thời hạn; tuyên ngôn sứ mệnh nói về lý do sống và giá trị muốn mang lại cho người khác, nên thường bền hơn qua nhiều năm. Tác giả dùng cả hai: ngoài bản tuyên ngôn ở chương 12, ông kể ở chương 5 rằng mình từng viết một bản mục tiêu cá nhân riêng.
Có nên sửa tuyên ngôn sứ mệnh khi hoàn cảnh thay đổi không?
Nên xem lại. Sách nêu ý sứ mệnh tiếp nối sứ mệnh: khi một sứ mệnh đã xong, con người có thể thiết kế một sứ mệnh mới thay vì dừng lại. Chính tác giả cũng chuyển trọng tâm sang giáo dục sau một chặng làm doanh nghiệp, và ở bản tái bản ông ghi rằng vài ý viết ngày trước không còn hoàn toàn hợp với mình hiện nay.
Bài liên quan: Vùng tỏa sáng là gì? Công thức 4 yếu tố chọn ngành, chọn nghề · Thành công và hạnh phúc cái nào đến trước? Góc nhìn Thành Toàn
Tóm tắt cả cuốn: Tóm tắt sách Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối: nội dung, bài học
Đọc thêm từ sách
- Đọc trọn phần Nỗ lực tối thiểu mang lại kết quả tối đa: «vùng tỏa sáng» và chuyện chọn ngành trên Inti Treasury – chương tác giả kể cách ông chủ động định hướng cho mình từ tuổi học trò.
- Một góc nhìn khác của cùng tác giả: bài hỏi–đáp «Sứ mệnh – ách nặng, ảo tưởng hay ánh sáng?» nằm trong phần Sứ mệnh, chuyển hóa sự trì hoãn và chuyển hóa cơn giận của cuốn Bạn Muốn Được Nhớ Đến Vì Điều Gì trên Inti Treasury.
- Trang sách Trước Bình Minh Luôn Là Đêm Tối trên Inti Books.
- Sách về mục đích sống: nên đọc cuốn nào trước? trên Inti Books.



