Tóm tắt sách Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT: nội dung

Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT là tuyển tập hơn 40 bài ngắn về khởi nghiệp của Tạ Minh Tuấn, viết chủ yếu trong 2014–2017. Bài tóm tắt theo nhóm chủ đề, rút bảy bài học chính, trích vài câu nguyên văn và nói rõ sách hợp với ai.

Table of Contents

«Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT» của Tạ Minh Tuấn là tuyển tập hơn 40 bài ngắn về khởi nghiệp, phần lớn do tác giả viết trong khoảng 2014–2017, xen một số bài báo, bài phỏng vấn đăng lại. Sách hợp với người sắp lập nghiệp và người sáng lập giai đoạn đầu thích đọc từng bài gọn.

Đây là phần tóm tắt và nhận xét của ban biên tập Inti Books. Sách không chia phần và không có mục lục, nên các nhóm bài dưới đây do ban biên tập gom theo chủ đề; tên bài giữ nguyên như trong sách. Trang Smart Entrepreneurship, TMT Style trên Inti Treasury cũng xếp các bài tiêu biểu theo nhóm như vậy.

Thông tin sách

  • Tên sách: Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT; trên bìa có nhãn «Tuyển tập».
  • Tác giả: Tạ Minh Tuấn.
  • Thể loại: tuyển tập bài viết ngắn về khởi nghiệp; phần lớn do tác giả viết, xen một số bài báo, bài phỏng vấn về tác giả được đăng lại kèm tên báo.
  • Bố cục: không chia phần, không có mục lục, lời mở đầu hay lời kết. Sau trang cảm ơn và một câu đề từ là các bài nối nhau, mỗi bài một tiêu đề, đọc độc lập được. Các mốc ngày viết, ngày đăng trong sách chủ yếu thuộc giai đoạn 2014–2017.

Tóm tắt nội dung theo nhóm bài

Tâm thế người khởi nghiệp. Bài «Khởi nghiệp – những điều không cần đến tài năng» nêu bốn điều không đòi năng khiếu: đúng giờ, kiên trì, nỗ lực, vị tha, kèm công thức chuẩn bị cho buổi gặp cố vấn bằng mười lần thời gian người ấy dành cho mình. «Năng lực khởi nghiệp có thể được đào tạo?» cho rằng học từ sai lầm hiệu quả hơn học từ thành công. Bài «Mục tiêu» đi qua quy tắc SMART, SMARTER, chuyện ba con ếch trên chiếc lá, và khuyên đặt mục tiêu cuộc đời trước mục tiêu kinh doanh.

Thất bại và văn hoá khởi nghiệp. «Từ văn hóa thất bại đến hệ sinh thái khởi nghiệp» đưa ra chuỗi ba bậc: một xã hội biết trân trọng thất bại thì mới có tinh thần khởi nghiệp thật, rồi mới có hệ sinh thái khởi nghiệp. «Give up…» phân biệt bỏ cuộc với thất bại, còn «5 loại thất bại» xếp thất bại từ thấp lên cao, bậc cao nhất là thất bại mà học được kinh nghiệm thật.

Thị trường, khách hàng và bán hàng. Bài «Có nên nghiên cứu thị trường khi khởi nghiệp?» mô tả hai thái cực, bỏ qua nghiên cứu hoặc nghiên cứu quá kỹ, rồi đề nghị tỷ lệ 10 phút – 80 phút cho «trận đấu 90 phút» của một dự án mới. «Học kinh doanh từ người bán hàng rong» ghi lại cuộc trò chuyện với một người bán xôi khuya ở Hà Nội. «Giải quyết phàn nàn của khách hàng» coi lời phàn nàn là món quà, nêu công thức «3 ĐỔI» và công thức BLAST mà tác giả cho biết mình thường dùng. Cùng nhóm là bài về làm mẫu thử nhanh, hai câu hỏi nên dùng với đội bán hàng và bài khép sách «Trong kinh doanh, tiền đến từ đâu?».

Con người, vận hành và cải tiến. «Điều nhân viên nói có phải luôn là điều họ thật sự cần?» mượn khái niệm quy chuẩn xã hội và quy chuẩn thị trường của Dan Ariely để bàn cách giữ người khi doanh nghiệp chưa trả được lương cao. «Phương pháp giao việc – trao quyền của “Siêu nhân khởi nghiệp”» là danh sách chín bước cộng một bước thưởng. «Làm sao để tăng hiệu quả cho bộ máy Start-up» khuyên dồn nguồn lực vào ba chỗ: thị trường, năng lực cốt lõi và quy trình. «Innovation vs. Kaizen» so sánh đổi mới với cải tiến liên tục.

Sứ mệnh, tầm nhìn và bản sắc doanh nghiệp. «“Bản sắc văn hóa” của doanh nghiệp» gọi sứ mệnh, tầm nhìn và giá trị cốt lõi là cấp cao nhất của định hướng doanh nghiệp, kèm bộ câu hỏi để người sáng lập tự viết từng phần. «Cách viết Mission Statement hiệu quả» nêu năm lý do một tuyên bố sứ mệnh không hiệu quả, bốn bước viết và mô hình CEOS: khách hàng, nhân viên, chủ sở hữu, cộng đồng. «Viễn cảnh vs Hiện thực» nhắc giữ tầm nhìn gắn với việc đang làm.

Vốn, nhà đầu tư và các bài báo đăng lại. Nhiều bài trong nhóm này do phóng viên thực hiện, đăng lại kèm tên báo như Doanh Nhân Sài Gòn, Thanh Niên, VnExpress, Tạp chí Doanh Nhân. Ý đáng chú ý: nhà đầu tư chọn con người hơn là ý tưởng; vốn còn là tri thức, mối quan hệ, thương hiệu; chọn nhà đầu tư như kết hôn. Bài phỏng vấn «Thuận theo tự nhiên» nêu «Công cụ Khởi nghiệp Thông minh» gồm sáu câu hỏi: thị trường, lợi thế cạnh tranh, đam mê, tác động xã hội, pháp lý, khả năng nhân rộng. Vài bài khác kể chuyện kết nối với mạng lưới doanh nhân trẻ quốc tế, bốn cách làm từ thiện và ý «doanh nhân hoá nông dân».

Cái hay của cuốn sách nằm ở những công thức gọn: 10 phút – 80 phút, «3 ĐỔI», năm loại thất bại, «TIỀN = NIỀM TIN». Mỗi công thức là một câu hỏi để bạn đem ra thử ngay trong tuần.

7 bài học chính từ sách

  1. Nghiên cứu thị trường vừa đủ. Khoảng 10 phút cho tìm hiểu và lập kế hoạch, 80 phút cho trải nghiệm thực tế và điều chỉnh; nghiên cứu chỉ hướng như ngọn hải đăng chứ không vẽ sẵn từng bước. (Bài «Có nên nghiên cứu thị trường khi khởi nghiệp?».)
  2. Bắt đầu không cần tài năng. Đúng giờ, kiên trì, nỗ lực và vị tha là những điều ai cũng rèn được. (Bài «Khởi nghiệp – những điều không cần đến tài năng».)
  3. Thất bại có bậc. Không làm gì là bậc thấp nhất; thất bại mà rút được bài học thật là bậc cao nhất. Bỏ cuộc khác với thất bại. (Bài «5 loại thất bại», «Give up…».)
  4. Giao việc cần một danh sách kiểm. Mục tiêu định lượng theo bộ ba thời gian, chi phí, chất lượng; mức ưu tiên, cách đánh giá, các mốc kiểm tra, phạm vi thẩm quyền; và yêu cầu người nhận nhắc lại nhiệm vụ. (Bài về phương pháp giao việc – trao quyền.)
  5. Khách phàn nàn là cơ hội. Đổi người tiếp nhận, đổi nơi trao đổi, đổi thời điểm liên hệ để khách nguôi giận; nguyên tắc chung là khách hàng và công ty đứng cùng một phía. (Bài «Giải quyết phàn nàn của khách hàng».)
  6. Càng nhỏ càng phải tập trung. Chọn phân khúc khách hàng thật cụ thể, chỉ đầu tư vào năng lực cốt lõi, làm gọn quy trình; song song, cải tiến từng bước nhỏ mỗi ngày. (Bài «Làm sao để tăng hiệu quả cho bộ máy Start-up», «Innovation vs. Kaizen».)
  7. Tiền đến từ niềm tin. Khách đi qua chuỗi hiện diện, biết, thích, tin rồi mới mua; vì vậy hãy giữ uy tín và biến việc tạo giá trị cho người khác thành thói quen. (Bài «Trong kinh doanh, tiền đến từ đâu?».)

Trích dẫn hay trong Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT

  • “Nghiên cứu thị trường là ngọn đèn hải đăng, không phải bản đồ chi tiết” — bài «Có nên nghiên cứu thị trường khi khởi nghiệp?».
  • “Thành công, suy cho cùng là bạn có số lần đứng dậy nhiều hơn số lần vấp ngã ít nhất một lần.” — bài «Từ văn hóa thất bại đến hệ sinh thái khởi nghiệp».
  • “Hãy tiếp tục thất bại, nhưng hãy thất bại một cách thành công!” — bài «5 loại thất bại».
  • “Mục tiêu không có hành động – kết quả bằng không.” — bài «Mục tiêu».
  • “Có tầm nhìn nhưng đừng đánh rơi mất Hiện thực.” — bài «Viễn cảnh vs Hiện thực».

Nhận xét: sách hợp với ai, không phải là gì

  • Hợp với người đang cân nhắc lập nghiệp và còn băn khoăn về tài năng, năng lực; người sáng lập giai đoạn đầu phải tự lo bán hàng, giao việc, giữ người khi nguồn lực còn ít; chủ doanh nghiệp nhỏ làm dịch vụ cần cách tiếp nhận lời phàn nàn; người đang tự viết sứ mệnh, tầm nhìn, giá trị cốt lõi cho công ty.
  • Không phải giáo trình khởi nghiệp từng bước: sách không có chương mục nối tiếp, không hướng dẫn kế hoạch tài chính hay quy trình gọi vốn. Không phải hồi ký: chi tiết về tác giả chủ yếu nằm trong các bài báo đăng lại. Cũng không phải sách cập nhật số liệu: nhiều ví dụ, con số, tên doanh nghiệp thuộc giai đoạn 2014–2017.

Nhận xét của ban biên tập: sách dễ đọc theo kiểu mở bài nào trước cũng được, giọng trò chuyện, nhiều công thức có tên nên dễ mang ra dùng. Đổi lại, sách thiếu tính hệ thống của một giáo trình, vài bài phỏng vấn lặp ý nhau, và một số bài nhắc tới các chương trình đào tạo tác giả điều hành thời đó. Nên đọc như một cuốn sổ tay kinh nghiệm: các bài là quan điểm của tác giả ở thời điểm viết, không phải lời khuyên tài chính, pháp lý hay đầu tư, và không hứa hẹn kết quả kinh doanh.

Thử trong 10 phút với một dự định của bạn

  1. Với một ý tưởng bạn đang ấp ủ, soát nhanh sáu câu hỏi của «Công cụ Khởi nghiệp Thông minh» và đánh dấu câu bạn trả lời yếu nhất.
  2. Chia thời gian theo tinh thần 10 – 80: phần nhỏ để tìm hiểu, phần lớn để thử thật. Viết ra một việc nhỏ có thể thử trong tuần này.
  3. Ghi trước điều bạn muốn học được từ lần thử đó, để dù kết quả thế nào, đó vẫn là một lần thất bại «có bài học».

Đọc sách ở đâu

Trên Inti Treasury, trang Smart Entrepreneurship, TMT Style có danh sách bài theo nhóm chủ đề; tại thời điểm viết bài này, cuốn sách đang được mở để đọc trực tuyến trọn cuốn, mở bài nào trước cũng được. Nếu chỉ muốn đọc thử một đoạn liền mạch, trang trích đoạn Văn hóa thất bại và điều nhân viên thật sự cần ở một start-up gom phần bàn về thất bại và về cách giữ người. Thông tin về cuốn sách cũng có trên trang sách Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT trên Inti Books.

Các phần đọc trọn khác của sách trên Inti Treasury:

Hỏi – đáp

Sách Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT có hay không?

Sách hợp với người mới lập nghiệp thích đọc từng bài ngắn, có ví dụ đời thường và công thức dễ nhớ về nghiên cứu thị trường, thất bại, giao việc, khách hàng phàn nàn, sứ mệnh. Sách không hợp nếu bạn cần giáo trình có hệ thống hay số liệu thị trường mới, vì nhiều ví dụ thuộc giai đoạn 2014–2017. Nội dung là kinh nghiệm tham khảo của tác giả.

«Khởi nghiệp thông minh» trong sách nghĩa là gì?

Ý này rõ nhất trong bài về nghiên cứu thị trường: tìm hiểu vừa đủ để đi đúng hướng từ đầu, rồi dành phần lớn thời gian cho trải nghiệm thực tế và linh động điều chỉnh kế hoạch; tác giả gọi đó là phong cách của khởi nghiệp thông minh. Bài phỏng vấn «Thuận theo tự nhiên» còn nêu «Công cụ Khởi nghiệp Thông minh» gồm sáu câu hỏi để soát một dự án.

Có cần đọc sách theo thứ tự không?

Không cần. Sách không chia phần, không có mục lục; các bài nối nhau, mỗi bài một tiêu đề và đọc độc lập được. Bạn có thể bắt đầu từ việc mình đang vướng: nghiên cứu thị trường, giao việc, xử lý phàn nàn hay viết tuyên bố sứ mệnh. Có bài chỉ vài dòng, có bài dài khoảng mười trang.

Cuốn này có phải sách «Khởi nghiệp thông minh» của tác giả khác không?

Không. Có một cuốn khác của tác giả khác cũng mang cụm «khởi nghiệp thông minh» trong tên. Cuốn được tóm tắt ở đây là «Khởi Nghiệp Thông Minh Theo Phong Cách TMT» của Tạ Minh Tuấn, một tuyển tập bài ngắn; bìa sách có nhãn «Tuyển tập» và cụm «theo phong cách TMT». Khi tìm sách, nên gõ kèm tên tác giả để khỏi nhầm.

Sách có bản PDF không?

Inti Treasury không phát hành tệp PDF của cuốn này để tải về. Thay vào đó, bạn đọc trực tuyến trên trang sách tại Inti Treasury, mở bài nào trước cũng được. Nếu gặp một tệp mang tên «Khởi nghiệp thông minh» ở nơi khác, hãy kiểm tra tên tác giả, vì còn một cuốn sách khác trùng cụm từ này.

Bài theo chủ đề trong sách: Có nên nghiên cứu thị trường khi khởi nghiệp? Tỷ lệ 10–80 · Quy trình xử lý phàn nàn của khách hàng: 3 ĐỔI và BLAST

Đọc thêm từ sách